دوره متوسطه اول پسرانه - نیشابور
امروز    ساعت:
ویژه ها
نظر سنجی
مقالات دانش پژوهان ---> آثار و شرح احوال خيام { خيام و شرح آثار او }

از كوزه گري ، كوزه خريدم باري                           آن كوزه سخن گفت ز هر اسراري

شاهي بودم كه جام زرينم بود                              اكنون شده ام كوزه هر خماري

 

مختصري بر شرح احوال

ابراهيم عمر خيام نيشابوري

 

28 اردي بهشت روز ملي نكو داشت خيام نيشابوري

 

حكيم ابوالفتح عمر - فرزند ابراهيم - نيشابوري ، از حكيمان و دانشمندان بزرگ  ايران ، در سال هاي پاياني سده پنجم و اوايل سده ششم هجري است . سال تولدش معلوم نيست .

 خيام ، در دانش هاي گوناگون دست داشته است ، چنانكه در روزگار خود ، آگاه ترين كس به رياضيات و دانش هاي عقلي بود ، او ، در دانش پزشكي نيز ار برجستگان روزگار خويش بود و باري ، سنجر سلجوقي را كه به بيماري آبله مبتلا شده بود ، درمان كرد ، و در اين باره ، شايد چنان كه برخي گفته اند ، از دانش استاد خويش ابوعلي سينا بهره گرفته باشد . خيام ، در نجوم نيز از سرآمدان روزگار خود بود و اصلاح تقويم كه در روزگار ملكشاه انجام شد ، به دانش و تدبير او بود .

اما ، اين رباعي ها كه به نام خيام ، اينجا و آنجا ثبت شده است ، به حتم ، همه آنها سروده وي نيست . زيرا چهار مقاله نظامي عروضي ، قديميترين سندي است كه در آن ، خيام ياد شده است و در آنجا ، سخني از شاعري او نمي رود .

اما ، اين نكته ، مانع از آن نيست كه او ، گه گاه ، رباعياتي سروده باشد . در روز و روزگار ما ، برخي از مورخان ادبي ، سه رباعي و برخي ديگر ، هشت رباعي را از آن خيام دانسته اند . در حالي كه در نسخه هايي كه از رباعيات خيام ترتيب داده اند ، گاه ، شمار آنها به چند صد رباعي مي رسد . مسلم است كه جنبه هاي ذهني خيام ، مسائلي چون « شك » و « خرافه ستيزي » و « شاد خواري » و « زيبا پرستي » و « گذران بودن زندگي » و چه و چه بوده است ، و در آن چند رباعي كه از آن خود اوست ، از اين مقوله ها سخن رفته است و متعصبان نيز توان ستيز با او را نداشته اند و بعدها ، در گذر روزگار ، كساني كه از اين مقوله ها سخن مي گفته اند ، آنها را خيام نسبت مي داده اند و در روزگار ما ، گفته هاي خيام ، با سروده هاي پيران مكتب او ، چنان درهم آميخته است كه جدا كردن آنها ، به آساني ميسر نيست و بهتر همانست كه ما ، اينك ، اين رباعيات را « رباعيات مكتب خيام » بناميم . انديشه هايي كه در اين رباعي ها عرضه شده است ، دريچه ايست بر آزادگي و آزاد انديشي ، كه در آن روزگار پر خشونت و آكنده از تعصب ، به نام « فلسفه » و « انكار دين » ، مجكوم بود .

درباره مرگ خيام گفته اند : باري مبحث « الهيات » از كتاب « شفا » را مي خواند ، چون به مبحث « واحد و كثير » رسيد ، خلال دندان ، ميان دو ورق كتاب نهاد و وصيت كرد و نماز خواند و در سجده مي گفت : خدايا ! بدان ! كه ترا چندان كه ميسر بود ، نشناختم . پس مرا بيامرز ! زيرا شناختن تو ، براي من ، همانند راهي است به سوي تو و آنگاه درگذشت . سال مرگ خيام را 506 ، 509 و 517 نوشته اند . مجموعه هايي از رباعي هاي خيام ، بارها همراه با تحقيق هاي گسترده در احوال و آثار خيام به چاپ رسيده است ، چنان كه پروفسور « بودن استيد » گويد : اگر بخواهم رسالاتي را كه درباره خيام نوشته اند ، گرآوري كنم عمرم كفاف نمي دهد و كساني چون « ژوكوفسكي » پروفسور « راس » ، « هرآلن » ، « ميگارتي » ، « گارنر » و « فيتز جرالد » ، آن را به زبان هاي ديگر برگردانده اند .

كار گروه ستاره درخشان  ‹‹ پرورشي ››

مدرسه راهنمايي پسرانه امام حسين (ع) نيشابور

مآخذ :

خيام رياضي دان شاعر –هنريك پاسكو

مشاهيرنيشابور – فدريكو استانسون

 

عالي بسيارخوب متوسط ضعيف

اين سايت تا كنون 382310 بازديدكننده داشته است
© تمامی حقوق این پایگاه
متعلق به موسسه فرهنگی آموزشی
امام حسین علیه السلام می باشد